ایران اکسپو نویدبخش آینده روشن در تجارت خارجی

امیر روشن‌بخش قنبری معاون ارتقای کسب‌وکارهای بین‌المللی سازمان توسعه تجارت ایران و دبیر نمایشگاه ایران اکسپو

تردیدی وجود ندارد که مسیر رشد و جهش تولید، از توسعه تجارت گذر می‌کند و اگر بخواهیم رونق تولید را تجربه کنیم چاره جز توجه به توسعه تجارت و فروش نداریم؛ به بیان دیگر اگر در تجارت و فروش حرفی برای گفتن نداشته باشیم نباید انتظار موفقیت در تولید را داشته باشیم و تولید نیز با رکود مواجه خواهد شد.
به نظر می‌رسد یکی از مسیرهای دستیابی به بازارهای جهانی، ارتباط با تجار و بازرگانان دیگر کشورهاست؛ در سال‌های تحریم، به دلیل محدودیت‌های تحمیل شده مسیرهای رسیدن به بازارها ( حتی همسایه) برای ما طولانی شد و این موضوع، هزینه تمام شده محصولات ایرانی در بازارهای جهانی را افزایش داد و در نتیجه مزیت رقابتی ما در بازارها از دست رفت. متاسفانه حتی در بازارهای همسایه با وجود مزیت جغرافیایی، امتیازی برایمان ایجاد نشد به همین جهت ما این بازارها را از دست دادیم.
اینجا این پرسش پیشروی ماست که در شرایط فعلی چه باید کنیم؟ به نظر می‌رسد سیاستگذاری و ایجاد صندوق‌های تهاتر کالایی و ایجاد فضای بین بانکی دو کشور و نیز استفاده از ظرفیت‌های صندوق ضمانت صادرات، می‌تواند زمینه‌ساز گسترش بازارهایمان باشد. در این حالت، نگاه دولت در این حوزه، باید تسهیل‌گر فضای کسب و کار و تجارت به نفع بخش خصوصی باشد. به بیان دیگر دولت باید شنونده مشکلات و مصائب بخش خصوصی شود تا بتواند مسیر را برای آنها هموار سازد.
تجربه نشان داده است بین شکوفایی اقتصادی کشورها و رشد بخش خصوصی نسبت وجود دارد و اگر بخواهیم حکمرانی اقتصادی معقولی داشته باشیم این اتفاق باید رخ بدهد و بین دولت و بخش خصوصی تعامل و همراهی ایجاد شود. روی دیگر این حکمرانی، به واسطه رونق کسب‌وکارها موفقیت در عرصه مالیات ستانی است
به عبارت دیگر اگر درآمد فعالان اقتصادی در خط رشد قرار بگیرد و درآمدهای جدید خلق کنند از دگر سو دولت هم می‌تواند از محل دریافت مالیات درآمد بیشتری داشته باشد در واقع دولت و بخش خصوصی در یک بازی برد –برد هر دو متنفع می‌شوند و برد دولت به مثابه برد بخش خصوصی تلقی می‌شود پس اگر عقلانیت در حکمرانی اقتصادی باشد مسیر باید اینگونه تعریف شود.
یکی دیگر از چالش‌هایی که تجارت خارجی امروز ایران با آن دست به گریبان است عدم توجه به بازارسازی و به تبع آن بازاریابی است امروز ما باید در گام نخست بازارها را بسازیم و بعد برای آنها بازاریابی کنیم. یک بخش از ترویج و بازاریابی، این است که باید یک زنجیره ارزش به هم پیوسته پیدا کنیم نخست، مطالعه و بعد از آن بازارهای پایه و شرکای تجاری برای خود بیابیم و از مسیر شرکای تجاری علاوه‌بر بررسی مناسبات لجستیکی، مناسبات مالی نیز بررسی می‌شود باید بر تکمیل پازل توسعه تجارت و تجارت متمرکز شویم.
نباید فراموش کرد که محتوا و اطلاع‌رسانی مهمترین رکن دنیای فعلی است امروز صاحبان بازارها از مسیر مدیا و رسانه در اقتصاد تهییج ایجاد می‌کنند و در واقع بین اطلاع‌رسانی و ترویج یک این همانی وجود دارد به عنوان مثال در حوزه گردشگری که به دلیل نبود گمرک، تحریم و ترانسفر مالی …، جزو سریع‌ترین حوزه بازار توسعه تجارت ایران است؛ ظرفیت‌های ما در حوزه گردشگری قابل توجه است هرچند سهم این بازار برایمان محدود است، برای رونق حوزه گردشگری باید از ظرفیت اینفلوئنسرها، تور اپراتورها، صرافی‌ها، راننده‌هایی که دانش سخن گفتن به زبان‌های مختلف را دارند و نیز هتل‌هایی که بتوانند سرویس‌دهنده باشند بهره بگیریم؛ همین مدل و رویکرد قابل تعمیم در حوزه کشاورزی و… است و می‌تواند نویدبخش اتفاق‌های خوب و مهم در تجارت باشد.
همچنین توجه در مسیر تسهیل تجارت خارجی باید بر حذف قوانین دست‌وپا گیر متمرکز شود و تاجایی باید پیش برویم که اخذ عوارض گمرکی نیز منطقی شود؛ من به دست‌های پنهان بازار باور دارم و معتقدم دولت باید کنار بیاید تا بازار، خود را تنظیم و راه خودش را پیدا کند. اصلی‌ترین کارویژه دولت باید شتاب دهندگی به قوانین صادراتی باشد؛ نه اینکه با قوانین سد راه شود.
نگاه و رویکرد سازمان توسعه تجارت ایران این است که ایران اکسپو ۲۰۲۵ یکی از فرصت‌های است که می‌تواند برای ایران، محل و آوردگاه مختلف تجاری باشد. برای اینکه تجار و بازرگانان از کشورهای مختلف به ایران می‌آیند و تمام تلاش ما این است که از فضای اکسپو استفاده کنیم و بازارهای صادرات و فرصت‌های سرمایه‌گذاری و سرمایه‌پذیری ایران را در عرصه تجارت به تجار و بازرگانان نشان دهیم. گزارش‌ها از استقبال بیشتر تجار و بازرگانان نسبت به سال گذشته حکایت دارد و این نشان می‌دهد که می‌توانیم آینده‌ای روشنی در عرصه تجارت خارجی متصور باشیم.