شکلگیری تابآوری جریان تجارت خارجی در ایران
تامین کالاهای اساسی، یکی از اصلیترین و شاید مهمترین دغدغه مسئولان دولتی در وزارتخانههای صمت و کشاورزی در ۲ هفته جنگ تحمیلی بود؛ چراکه آنها به خوبی میدانستند جنگ میتواند در تامین مواد اولیه تولید و حمل و نقل کالاهای اساسی اختلال ایجاد و فرآیند صادرات و واردات را آهسته کند از اینرو دولت بهوِیژه وزارتخانههایی مرتبط باجدیت بیشتری در این زمینه ورود کردند. اینجا این پرسش مطرح شد که آیا زیرساختهای تجاری فرسوده و خسته از تحریمهای متمادی و ناترازیهای چندگانه توان و تاب تحمل بحران دیگری آن هم از جنس جنگ داشتند؟ کارشناسان در پاسخ به این پرسش تقریبا هم نظر بودند مسئولان دولتی بهویژه در سازمان توسعه تجارت ایران، ( به عنوان متولی تجارت خارجی) بر این باورند که فقط یک درصد از جابه جایی و تجارت ایران از مسیر هوایی انجام میشود از اینرو خطر مستقیمی متوجه تجارت نمیشود و بهخوبی در این دوره مسیرهای جایگزین شناسایی و از آنها بهره گرفته شد؛ از سوی دیگر نیز کارشناسان و فعالان اقتصادی بر این باورند که دولت توانست با تزریق بهموقع ارز، نیاز کشور و کارخانهها را تامین و بدون توقف تولید به کار خود ادامه بدهد. اما آنچه مسلم است جنگ ۱۲ روزه باعث اختلال در اینترنت و اولویت قرار گرفتن تامین حداکثری داخلی، شد از اینرو حجم صادرات در ماهی که گذشت کاهش پیدا کرد؛ به همین دلیل باید منتظر ماند و دید که آیا دولت و فعالان اقتصادی میتوانند در ماههای آینده برای جبران این کسری راهکارهای ویژهای در نظر بگیرند؟
تدوین بسته راهکارهای تجاری در دوره جنگ تحمیلی
در همین رابطه سیدمحمدصادق قنادزاده سرپرست معاونت خدمات تجاری سازمان توسعه تجارت ایران، ضمن اشاره به تابآوری زیرساختهای تجاری کشور در دوره تنش و بحران از تدوین بسته راهکارهای تجاری در دوره تنش و پسا جنگ از سوی سازمان توسعه تجارت ایران خبر داد.
این مقام مسئول با بیان اینکه سطح تهاجم بیشتر در حوزه هوایی بود و کمترین اختلال و چالش متوجه زیرساختهای دریایی، ریلی و جادهای شد، گفت: تجارت خارجی در جنگ ۱۲ روزه متوقف نشد چراکه یک درصد از تجارت ایران از مسیر هوایی انجام میشود؛ در این دوره گمرکات کشور فعال بودند اما زمانیکه تنش اتفاق میافتد میزان احتیاطها و ریسکها بالاتر میرود از اینرو طبیعی است که شاهد کاهش مبادلات تجاری باشیم. اما هم اکنون نمیتوان قضاوت قطعی کرد که چه حجم در دوره جنگ اخیر کاهش تجارت داشتیم و به نظر میرسد که در این ماه شاهد کاهش حجم کوچکی از تجارت باشیم.
وی در پاسخ به این پرسش که تابآوری زیرساختها در شرایط جنگی را چگونه ارزیابی میکنید؟ گفت: ایران بیش از ۴ دهه با انواع تحریمهای ظالمانه دست و پنجه نرم میکند و به عبارتی در این مدت جایگزینها و جانشینهای متعددی در حوزه تجارت را تجربه و تمرین کردیم از اینرو تابآوری جریان اقتصاد و تجارت شکل گرفته است؛ جلسات متعددی در وزات صمت و سازمان توسعه تجارت ایران تشکیل و برای تامین ارز کالای اساسی برای یک دوره بلندمدت،اقدامات فوریتی در نظر گرفته شد.
این مقام مسئول با تاکید بر اینکه تسهیلگری در فرآیند گمرکی و ترخیص کالا در این مدت شتاب بیشتری گرفت، اضافه کرد: در این مدت کالا با سرعت بیشتری وارد و معطلی کالا در گمرکات کمتر شد؛ ما باید در این زمان به این مهم بیاندیشیم که اگر تنش در مدت زمان بلندمدتتری تکرار شود چه باید کنیم؟ باید مجموعه اقداماتی انجام شود و سازمان توسعه تجارت ایران، یک گزارش مفصل و کاملی از راهکارها در ۸ سرفصل به وزیر صمت ارائه داده است. همچنین بسته راهکارها در دوره صلح تدوین شده است و برای تنشهای احتمالی در آینده نیز پیشنهاداتی دادهایم تا میزان تابآوری و ریسک کنترل شود.
وی با اشاره به همراهی مردم و بخشخصوصی، تصریح کرد: صنعت به خصوص در حوزه تولید کالاهای اساسی، دارو، سلامت، صنایع غذایی تولید را متوقف نکرد بلکه باپایداری تولید ظرفیت را نیز افزایش داد شاید و یکی از دلایلی که توانستیم بحران تامین کالای اساسی را به سلامت عبور دهیم این بود که در کنار تأمین ذخایر راهبردی ، مجموعه تولید و فرآوری داخلی کار خود را انجام دادند.
کاهش زمان رسوب کالاها در گمرکات
همچنین در این رابطه سید علی امامی مدیر کل دفتر آماد و پشتیبانی سازمان توسعه تجارت ایران، با اشاره به پیامدهای اقتصادی جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، اظهار داشت: در این مدت توانسیتم ارزیابی درستی از توان زیرساختهای اقتصادی خود داشته باشیم؛ خوشبختانه در حوزه واردات و صادرات کالا اتفاق خاصی رخ نداد و روند تجارت بهصورت متعارف از پایانههای مرزی، مسیر بنادر در حال انجام بود؛ همچنین در این مدت توقف کامیونها به حداقل رسید و بار و محمولهها در مدت زمان کوتاه به بنادر میآمدند و تخلیه میشدند.
وی با تاکید بر اینکه روند ترخیص کالاهای اساسی در این مدت تسریع پیدا کرد، افزود: توانایی حملونقل جادهای، ریلی، دریایی متناسب با ظرفیتها مطلوب بود.
امامی از ارسال طرحی از سوی سازمان توسعه تجارت ایران به هیات دولت خبر داد و گفت: هدف این است که توقف کالاها و فرآیندها در حوزه حملونقل جاده و دریا را به حداقل برسانیم تا با حمل یکسره، بار را تخلیه و به مراکز مصرف رسانده شود و این چنین زمان رسوب و دپو کالاها در بنادر را کاهش بدهیم؛ همچنین در جاده هم پیشنهاداتی ارائه دادیم که در حال بررسی است هدف و برنامه اصلی سازمان توسعه تجارت ایران این است که فرآیندهای تجارت به حداقل رسانده شود.
مدیر کل دفتر آماد و پشتبانی سازمان توسعه تجارت ایران ادامه داد: اگر هدف ما این باشد که از دریا به جاده و ریل برویم تحقق بخشی از این هدف امکانپذیر است؛ بدین ترتیب که باری که از دریا جابهجا میشد از طریق ریلی منتقل شود به عنوان نمونه از چین از طریق ریل، و از ترکیه از مسیر جاده به ایران بیایید.
این مقام مسئول در پایان تابآوری زیرساختهای تجاری در شرایط جنگی را قابل قبول دانست و بر ایجاد و بهرهگیری از مسیرهای جایگزین تجارت تاکید کرد.
روال عادی در فرآیند تجارت خارجی
بدون تردید یک سوی تجارت خارجی بخش خصوصی است؛ آنها توانستند در این مدت چراغ تجارت و مسیر تجارت را باز نگه دارند، در همین رابطه شهاب جوانمردی نایبرئیس اتاق بازرگانی تهران با بیان اینکه واردات کالاهای اساسی بدون وقفه ادامه داشت، گفت: تحولات اخیر در منطقه، تأثیر خود را بر فعالیتهای اقتصادی کشور، بهویژه روند صادرات و واردات ایران، گذاشت همچنان بهروال عادی ادامه دارد و وقفهای در این مسیر ایجاد نشده است.
وی در توضیح وضعیت فعلی تجارت خارجی گفت: در روزهای ابتدایی بروز بحران، صادرات برخی کالاها بهدلیل کاهش ظرفیت ناوگان حملونقل، محدودیتهای موقتی در خدمات گمرکی، اختلال در خدمات بیمهای و بانکی با کندی مواجه شد، اما این مشکلات هیچگاه به توقف کامل فرآیند صادرات و واردات منجر نشد.
نایبرئیس اتاق بازرگانی تهران همچنین به مشکلات ناشی از محدودیتهای اینترنتی در روزهای اخیر اشاره کرد و گفت: اختلالات اینترنت برای مدت کوتاهی روند ارتباطات فعالان اقتصادی، صادرکنندگان و واردکنندگان را دچار اختلال کرد و فرآیند ثبت سفارش و تبادل اسناد را کمی با چالش مواجه ساخت، با این حال، این محدودیتها نیز نتوانست مسیر واردات کالاهای اساسی و نیازهای اولیه کشور را متوقف کند.
جوانمردی ادامه داد: در زمان حاضر واردات کالاهای اساسی از جمله اقلام خوراکی، دارویی و مواد اولیه تولید، طبق روال قبل و با تخصیص ارز انجام میشود و پیشبینی میکنیم با رفع تدریجی محدودیتهای عملیاتی، روند صادرات و واردات سرعت بیشتری بگیرد و شرایط بهشکل پایدار ادامه یابد.
حفظ پایداری تولید در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه
دبیر و عضو هیات مدیره انجمن صنایع شوینده، با اشاره به شرایط حساس کنونی کشور، تأکید کرد که فرآیند تولید در بخشهای مختلف صنعتی بدون وقفه ادامه دارد و هیچگونه توقفی در مسیر تولید و تجارت خارجی مشاهده نمیشود.
حسام بیگدلو دبیر و عضو هیات مدیره انجمن صنایع شوینده با بیان اینکه بررسیهای میدانی و گزارشهای رسیده از واحدهای تولیدی کشور نشان میدهد که چرخه تولید بهصورت کاملاً پایدار و منظم در حال انجام است، گفت: برخی چالشها و محدودیتهای مقطعی، صنعت کشور با اراده قوی و انسجام کامل به کار خود ادامه میدهد و هیچ اختلالی در روند عادی تولید مشاهده نشد.
وی در ادامه افزود: تجارت خارجی کشور، بهویژه واردات مواد اولیه مورد نیاز صنایع و کالاهای اساسی، طبق برنامههای از پیش تعیینشده در حال انجام است و خوشبختانه روند واردات بدون وقفه ادامه داشت .
دبیر انجمن صنایع شوینده با اشاره به اقدامات حمایتی دستگاههای مسئول، گفت: وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) قولهایی وزارت صمت نیز در زمینه تسریع فرآیند تخصیص ارز داده شد نیز توانست انگیزه تولید را حفظ کند و شاهد خللی در فرآیند تولید نباشیم.
بیگدلو همچنین تأکید کرد: اطمینانبخشی به فعالان اقتصادی و مصرفکنندگان در شرایط فعلی بسیار مهم است و بر همین اساس، باید اطلاعرسانی شفاف و مستمر درباره وضعیت تولید و تامین کالا در کشور ادامه یابد؛ پایداری روند تولید و تجارت خارجی در این مقطع زمانی، نشاندهنده تابآوری مناسب صنعت کشور و هماهنگی میان بخشهای مختلف تولیدی، تجاری و دولتی است.
نوشته هاي مشابه
مطالب ديگر
