فصل نو در سرزمین کهن/ اکو و سرود تازه ایران پس از روزهای نبرد
پویش خبر، صادق دوپیکر *:
در شرایطی که ایران به دنبال کاهش فشارهای تحریمی و گسترش تعاملات اقتصادی در سطح منطقهای و جهانی است، سازمان اکو بهعنوان یک بستر راهبردی، ظرفیتهای مهمی برای توسعه صادرات، تسهیل ترانزیت کالا، تقویت همکاریهای مالی و هماهنگیهای گمرکی میان کشورهای همسایه فراهم میآورد.
رایزنیهای سیاسی در حاشیه اجلاس
در جریان هفدهمین اجلاس سران سازمان همکاری اقتصادی (اکو) در جمهوری آذربایجان، رئیسجمهور ایران با چندین مقام سیاسی و رهبر کشورهای منطقه دیدار و گفتوگو کرد. از جمله این ملاقاتها، دیدار با رؤسای جمهور ازبکستان، ترکیه، جمهوری آذربایجان و قزاقستان بود. همچنین با مقامات عالیرتبه کشورهای افغانستان، تاجیکستان و ترکمنستان نیز گفتگوهایی انجام شد.
این دیدارها فرصت مناسبی بود تا موضوعات مهمی همچون توسعه کریدورهای حملونقل منطقهای، تسهیل تجارت، امنیت انرژی، انتقال فناوری و همکاریهای مشترک در حوزه دارو، کشاورزی و خدمات فنی و مهندسی مورد بحث قرار گیرد.
سازمان اکو؛ ظرفیتهای فراوان و استفاده محدود
سازمان همکاریهای اقتصادی (اکو) که در سال ۱۹۸۵ توسط ایران، پاکستان و ترکیه تأسیس شد، اکنون شامل ده کشور و جمعیتی بیش از ۵۰۰ میلیون نفر است. باوجود ظرفیتهای گسترده در حوزههای انرژی، تجارت، ترانزیت، گردشگری و کشاورزی، پیشرفت پروژههای مشترک این سازمان تاکنون کند بوده است. اما در سالهای اخیر، با تغییر فضای ژئوپلیتیکی و تحولات اقتصادی منطقه، نگاه کشورها به قابلیتهای درونمنطقهای این سازمان دوباره جلب شده است.
رئیسجمهور پزشکیان در سخنرانی خود تأکید کرد که «اکو باید از یک سازمان نمایشی به نهادی اجرایی و اثرگذار تبدیل شود» و ایران آماده است نقش فعالی در توسعه تعاملات تجاری، ترانزیتی و مالی ایفا کند.
ایران؛ کریدور حیاتی منطقه
ایران از نظر جغرافیایی در موقعیتی استراتژیک قرار دارد که میتواند به حلقه اتصال شرق و غرب تبدیل شود. پروژههایی مانند کریدور ریلی چین به اروپا، راهآهن شمال-جنوب و مسیرهای ترانزیتی ترکیبی که از خاک ایران میگذرد، میتوانند سهم مهمی در توسعه مبادلات اقتصادی منطقهای و کاهش هزینههای حملونقل داشته باشند.
دکتر پزشکیان تأکید کرد که ایران آمادگی دارد بهعنوان دروازهای امن، سریع و اقتصادی میان آسیای میانه، خلیجفارس و اروپا ایفای نقش کند. او همچنین خواستار تسهیل مبادله ارزهای ملی، کاهش وابستگی به دلار و اتصال سامانههای بانکی و گمرکی کشورهای عضو شد.
گامی مهم در جهت توسعه پایدار منطقهای
کارشناسان حضور زودهنگام رئیسجمهور جدید ایران در اجلاس اکو را نشانهای از تمرکز دولت بر دیپلماسی اقتصادی و سیاست همسایگی میدانند. اینکه نخستین سفر خارجی دولت سیزدهم به این اجلاس اختصاص یافته است، حاکی از اهمیت ویژه استفاده از ظرفیتهای منطقهای برای عبور از محدودیتهای اقتصادی است.
ایران همچنین در سالهای گذشته تلاش کرده از سازمانهایی مانند شانگهای، بریکس و اکو برای گسترش نفوذ اقتصادی و سیاسی خود بهره ببرد. تفاوت اکو در اشتراکات فرهنگی، زبانی و مذهبی میان اعضا، بستری مناسب برای همکاریهای پایدار و همافزا فراهم میآورد.
کلام پایانی: دیپلماسی منطقهای، کلید موفقیت اقتصادی
همگرایی اقتصادی منطقهای میتواند یکی از کلیدهای مهم تابآوری در برابر تهدیدهای بینالمللی باشد. در این چارچوب، اکو نهتنها یک سازمان رسمی بلکه میتواند به موتور توسعه اقتصادی و همکاریهای منطقهای تبدیل شود.
اگر ایران بتواند با دیپلماسی فعال و برنامهریزی بلندمدت، پروژههای مشترکی در حوزه انرژی، حملونقل، کشاورزی و خدمات فنی تعریف کند، مسیر توسعه اقتصادی خود را کوتاهتر و پایدارتر خواهد ساخت.
حضور رئیسجمهور پزشکیان در اجلاس اکو، با پیامهای روشن درباره آمادگی کشور برای همکاریهای منطقهای، نویدبخش فصل تازهای در روابط اقتصادی و سیاسی ایران است.
*فعال رسانه ای
