لزوم بهره‎ گیری از توان سمن‌ها برای مهار کروناویروس

مهمترین نقش سازمان‌های مردم نهاد افزایش مشارکت اجتماعی، کمک به پیشرفت جامعه و ایجاد توسعه ی پایدار در جامعه است. از همین رو، برای رفع مشکلات اجتماعی موجود در جامعه، دولت نیاز دارد با همکاری بخش خصوصی و بهره جستن از توان فعالان مدنی که در قالب سازمانهای مردم نهاد تجلی یافته است، وارد عمل شود. در واقع، این سمن‌ها هستند که می‌توانند به عنوان بازوانی توانمند برای رفع موانع در مواقع بروز بحران، حرکتهای موثری در راستای منویات ملت و دولت انجام دهند.

در خصوص شیوع ویروس کووید-۱۹ نیز سازمان‌های مردم نهاد ضمن تعامل با متولیان رسمی سلامت جامعه و ستاد مبارزه با شیوع کرونا، می‌توانند زمینه‌های مشارکت گسترده مردم در محقق ساختن طرح‌های پیشگیری، درمان و ارتقای سلامت را فراهم کنند.

عضو شورای حمایت و توسعه سازمانهای مردم نهاد فارس در گفت‌وگو با ایسنا ضمن تایید دیدگاه فوق گفت: در مواجهه با بحران کرونا، سازمان‌های مردم نهاد میتوانند به ‌عنوان نهادهایی مستقل، تسهیل‌گر ارتباط بین دولت و مردم باشند و با بهره‌گیری از توانمندی‌ها و ظرفیت‌های مردمی در جهت مدیریت این بحران به یاری دولت بشتابند و با ایجاد درکی فراگیر از ضرورتهای موجود، اشاعه آگاهی، ایجاد فهم همگانی و جلب همت جمعی، نقشی موثر در به ثمر نشستن تلاشهای همه جانبه دست اندرکاران دولتی در قبال این شرایط بحرانی ایفا کنند.

سیامک صاحبی ادامه داد: واقعیت امر این است که ابعاد مسئله پیچیده‌تر از آن است که با تکیه به آرا و نظرات تعداد معدودی از مدیران اجرایی و بدون برخورداری از مشارکت‌های مدنی سازمانهای مردم نهاد قابلیت حل داشته باشد. از همین رو، قائل شدن به نقش مشورتی برای سمن‌ها و بهره گرفتن از شیوهای مشارکتی در تصمیم‌گیری ها و برنامه‌ریزیها برای عبور از بحران کرونا گریزناپذیر است.

او تاکید کرد: نباید این نکته را از خاطر دور داریم که از یک سو سازمان‌های مردم نهاد به عنوان گروه‌های واسط مشارکت مردم، که از بطن و متن مردم هستند، این امکان را برای مسئولین و تصمیم گیرندگان فراهم می‌کنند تا به جنبه‌های متعدد این بحران از منظر اقشار مختلف مردم هم بپردازند و از سوی دیگر، با همسو شدن سمن‌ها با طرح‌های در حال اجرا، از موازی کاری و دوباره کاری‌هایی که در نتیجه اقدامات جزیره‌ای  رخ می‎کند، اجتناب خواهد شد.

رئیس انجمن مددکاران اجتماعی استان فارس و نماینده سازمان‌های مردم نهاد در شورای توسعه و حمایت فارس نیز در گفت‌وگو با ایسنا بیان کرد: وقتی جامعه‎ای به هر دلیل دچار بحران می‎شود و تعادل خود را از دست می‎دهد، مردم نگران و مضطرب خواهند شد.

عبدالعلی شمس با تاکید بر اینکه حل یک بحران و مسئله اجتماعی برنامه می‌خواهد، افزود: برنامه باید فراگیر، جامع و دارای مجریان کارآمد، استمرار تا زمان حل بحران و اثر بخش باشد.

او عنوان کرد: حل بحران اجتماعی فقط کار رهبران سیاسی نیست، بلکه پرداختن به آنها مسئولیت همه شهروندان است که در قالب سازمان‌های مردم نهاد تجلی پیدا می‌کند، بنابراین این سازمان‌ها باید در برنامه ریزی، سیاست گذاری و اجرا، نقش موثر و کارآمدی داشته باشند.

محمدرضا پاسداری، فعال اجتماعی و نماینده سازمان‌های مردم نهاد در  شورای توسعه و حمایت از سازمان‎های مردم نهاد فارس نیز در گفت‌وگو با ایسنا، افزود: هنگامی که جامعه در موضوعی حیاتی، به ویژه ویروس تازه وارد کرونا، از وضعیت سفید به وضعیت زرد و گاه قرمز نزدیک می‌شود، اگر نیروهای مردمی بدون سازماندهی مردم نهاد در پیشگیری و ریشه کنی ویروس کرونا که بدون تجربه و شناخت مردمی است، به فعالیت مدنی بپردازند، این مسئله نه تنها به تغییر وضعیت از قرمز به زرد و از زرد به سفید نمی‌شود، بلکه موجب افزایش موازی کاری، عدم هماهنگی، هدر رفت منابع انسانی و لوجستیک، ایجاد فضای سوء استفاده برای افراد مغرض و کاسبان سلامتی و عدم اعتماد مردمی خواهد شد.

او با بیان اینکه سازمان‌های مردم نهاد به شکل شورای هموندی به شکل میدانی با رویکرد نیازها و مطالبات مردمی به جمع آوری و بررسی شرایط واقعی پیرامون و احصاء آنان می نمایند و پس از آن، نسبت به مطالبه ستاد بحران و تعیین وضعیت به شکلی سامان دهی می‌کند، گفت: با توجه به کارکرد و سیاستگذاری ستادهای هماهنگی مبارزه با ویروس کرونا در این موقع، سازمان‌های مردم نهاد نقش انتقال دهنده نظم عمومی و تسهیل کننده فرآیند مدیریت بحران و آگاه سازی مردمی به خصوص در موارد نادیده، می‌کنند.

به گفته پاسداری، سازمان‎های مردم نهاد در این راستا به عنوان نیروهای مردمی نظارتی و مطالبه گر هم از دولت و هم از مردم، خواهان انجام دقیق مسئولیت پذیری خود می‌شوند.دولت نقش مسئولیت پذیری نسبت به مردم و مردم نقش مسئولیت پذیری شهروندی و حمایت از هم نوع خود را خواهند داشت.

او اظهار کرد: رویکردهای توانمند سازی اجتماعی و حتی ترغیب و تشویق جامعه به فراگیری در این مقطع، آن هم آموزش‌های تفکیک شده علمی و صحیح و تجربه مثبت، به جای رواج تخیلات و شایعات آسیب پذیر هستند.

فعال اجتماعی خاطرنشان کرد: در نگاه توانمند سازی مردمی توسط سازمان‌های مردم نهاد، آگاه سازی جایگزین ترس می‌شود، چرا که ترس از نا آگاهی نشات می‌گیرد و موجب می‌شود افراد هرگونه پیشنهاد غلط به اسم پیشگیری و درمان را به راحتی بپذیرند.

پاسداری گفت: آموزش اعضاء و مخاطبین سازمان های مردم نهاد توسط مسئولین آنان با همکاری متخصصین و کارشناسان اهل فن، آنان را به شکل سفیران آگاهی بخش توانمند و آگاه سازی عمومی در لایه‌های مختلف اجتماعی و محیط پیرامون به سریع ترین شکل ممکن همچون شبکه دوستان، خانواده، محله، واحدهای آپارتمانی، شبکه های اجتماعی و فضای مجازی؛ به طریق ارتباط امین فعال می‌سازد.این شیوه مردم نهاد در ظاهر اولیه نامحسوس به نظر می‎آید اما در روند اثربخشی یک حقیقت محسوس و ملموس است.