سیمین دانشور، انتخاب اول «شیرازی‌ها»

پویش خبر– مدت زیادی از آغاز به کار مجموعه فرهنگی و هنری و کتابفروشی بوک لند شعبه شیراز نمی‌گذرد اما در همین مدت اندک، مخاطبان زیادی جذب این مجموعه شده‌اند.

نکته قابل تامل در نحوه فروش کتاب در این مجموعه، آگاهی کارکنان این مجموعه از کتاب‌ها، ژانرهای مختلف ادبی و نویسندگان نام آشنای در هر یک از این گونه‌های ادبی است.

موضوع دیگر طبقه‌بندی کتاب‌ها در قفسه‌ها بر اساس معیارهای علمی و البته مورد پسند کتابخوان‌ها است. در هر قفسه این کتابفروشی بزرگ نیز، چند کتاب در طبقه‌ای با عنوان «۵ پیشنهاد بوک لند» به مخاطبان معرفی می‌شود.

یکی از قفسه‌هایی که برای مشتریان پر و پا قرصِ این مجموعه دارای جذابیت است، «شیرازی‌ها» نام دارد که در آن آثار مؤلفان این شهر در معرض دید و فروش قرار گرفته است. در این گزارش مروری بر چند اثر پرفروش از نویسندگان نام‌آشنای ادبیات ایران، در این بخش، می‌پردازیم.

سیمین دانشور، انتخاب اول «شیرازی‌ها»
در قفسه «شیرازی‌ها» چند کتاب اثر از سیمین دانشور نویسنده بزرگ ادبیات داستانی ایران به چشم می‌خورد. مجموعه داستان «انتخاب» جزء بهترین‌ها است. این مجموعه داستان دربرگیرنده ۱۶ داستان کوتاه است که مضامینی اجتماعی- انسانی دارد. داستان میزگرد از این مجموعه منحصر به فرد است. «میزگرد» هشتمین داستان «انتخاب» و در واقع یک فراداستان است. در این اثر از چهره‌های شاخص حماسی- اسطوره‌ای ادبیات ایران ساخت‌شکنی شده است. این داستان تکنیک درخور توجهی دارد و سخنان شخصیت‌ها پراکنده، آشفته، گلایه‌آمیز و گاه پرخاشجویانه است، تا آشفتگی جهان را به خواننده نشان دهد و قطعیت هویت آنها را در هم بشکند. این داستان پسامدرنیستی نمونه موفقی از این گروه است که می‌تواند مورد توجه نویسندگان جوان قرار گیرد.

بی‌اغراق سیمین دانشور نخستین زن ایرانی است که به صورت حرفه‌‌ای در زبان فارسی داستان نوشت. مهمترین اثر او «سووشون» است که نثری ساده دارد و به ۱۷ زبان ترجمه شده است و از جمله پرفروش‌ترین آثار ادبیات داستانی در ایران به حساب می‌آید که البته در قفسه دیده نمی‌شود. از آثار دیگر دانشور در قفسه «شیرازی‌ها»، می‌توان به «به کی سلام کنم»، «ساربان سرگردان» و « شهری چون بهشت» اشاره کرد.

سفر به «دهکده پر ملال» از خیابان ارم!
«بوک لند» که در ابتدای خیابانِ باشکوه ارم افتتاح شده است، «دهکده پر ملال»، شاهکار امین فقیری را هم در قفسه «شیرازی‌ها»ی خود قرار داده است. «دهکده پر ملال را باید بلعید!»؛ این نظر محمد کشاورز داستان‌نویس شیرازی درباره کتاب یادشده است که البته جای «روباه شنی» و «بلبل حلبی»‌اش در قفسه شیرازی‌ها خالی است!

او درباره «دهکده پر ملال» می‌گوید: «وقتی تیراژ پنچ هزار نسخه این کتاب در سال ۴۷ سه ماهه تمام می‌شود، یک اتفاق است. داستان‌های این کتاب، صادقانه نوشته شده و تصویری غیرواقعی از روستانشین‌ها داده نشده است. من پانزده ساله بودم و شاگرد دبیرستان اورنگ در مرودشت که معلم‌ام کتاب را به من داد و من نیز در یک عصر، بی‌توجه به تکالیف مدرسه، تک تک قصه‌ها را بلعیدم!»

این کتاب که جایزه داستان نویسی ایران را در دهه ۷۰ در کنار محمود دولت‌آبادی، برای فقیری به ارمغان آورد، چندان نیازی به معرفی ندارد و با یک جستحوی ساده در موتورهای جستجوگر، ده‌ها نقد و نظر درباره آن در دسترس است؛ با این وجود ضروری است گفته شود که داستان‌های «دهکده پرملال» اگرچه از نظر موضوع با یکدیگر متفاوتند اما خواننده پس از مطالعه کتاب می‌تواند سیمای کلی روستاهای ایران را از نظر جامعه‌شناختی در ذهن تصویر کند. رابطه­ مالک و رعیت و طرز تلقی هر کدام از مسئله زمین، آب و برداشت محصول، خرافات، فرهنگ، مهاجرت، استثمار، سلف‌خرها و بانک‌ها و آداب و رسوم، زیربنای تمام داستان‌ها است و اکثر داستان‌های این کتاب به زبان‌های مختلف ترجمه شده است.

تجربه لبخند با «کشکول تحت ویندوز» احمد اکبرپور
در قفسه «شیرازی‌ها»ی بوک لند خبری از کتاب‌های شاخص کودک و نوجوان احمد اکبرپور نیست اما «کشکول تحت ویندوز»، نماینده او در این بخش است. این کتاب، طنز بزرگسال در حوزه مسایل اجتماعی است که با زبانی ساده موضوعات اجتماعی و فرهنگی را بیان می‌کند.

در این اثر شوخی‌های بسیار جالبی با صاحبان بسیاری از مشاغل شده است و به قول خودِ اکبرپور «با بهره‌گیری از همین شوخی‌ها، برخی واقعیت‌های اجتماعی بیان می‌شود؛ واقعیت‌هایی که اگرچه در ظاهر خنده‌آور است اما در واقع انتقادهایی است به مسائل مختلف جامعه».

کتاب «کشکول تحت ویندوز» مفاهیم زندگی مشترک در دنیای امروز، مسئله کتاب‌های بازاری و روابط دختر و پسر در جامعه را به شوخی می‌گیرد و در لابه‌لای این شوخی‌ها به بیان مسائل عمیق می‌پردازد.

«گانگستری از دیار حافظ» در قفسه «شیرازی‌ها»
قاسم شکری که امسال با رمان «همزاد» توانست جایزه ادبی «واو» یا همان رمان متفاوت سال را کسب کند، دو نماینده در قفسه «شیرازی‌ها» دارد. گرچه «همزاد» و «عروس آب» نسبت به این دو کتاب تازه‌ترند اما بوک لند «گانگستری از دیار حافظ» و «مارمولکی که ماه را بلعید» را از این نویسنده در ویترین قرار داده است.

رمان «گانگستری از دیار حافظ» درباره زندگی مردی است که از همسرش جدا شده و برای او نامه می‌نویسد اما زن که با فرد دیگری ازدواج کرده، به این نامه‌ها جواب نمی‌دهد.

رمان «مارمولکی که ماه را بلعید» نیز روایتی است طنزآمیز که ضمن سرگرم کردن خواننده، قصد به چالش کشیدن وقایعی از تاریخ شاهان قاجار و پهلوی را دارد؛ وقایعی آشنا که نویسنده این‌بار به‌ گونه‌ای دیگر و از زاویه دیدی متفاوت به آنها نگریسته است.

قضیه تحریم تنباکو و چگونگی شکل‌گیری آن و تبعاتی که از پی آن آمده، قتل ناصرالدین شاه در حرم شاه‌عبدالعظیم، استنطاق میرزا رضای کرمانی و جریانات فکری آن دوره مثل فراماسونری، نهضت مشروطه و وقایع ریز و درشتی که با آنها در ارتباط بوده است و دیگر اتفاقاتی از تاریخ فارس که با عنصر تخیل و طنز همراه شده است، از حکایت‌های راه‌یافته به این رمان است.

«شیراز نام دیگر من» «از وطنِ» منصور اوجی
منصور اوجی که آذرماه امسال گزیده اشعارش را در «یک عمر شاعری» راهی بازار نشر کرد با دو کتاب «شیراز نام دیگر من» و «از وطن»، مهمانِ «شیرازی‌ها»یِ بوک لند است. «شیراز نام دیگر من» در ۲۳۲ صفحه، به چاپ رسیده است. اکثر اشعار این کتاب آثاری است که توسط زنده‌یاد مدیا کاشیگر به زبان فرانسه ترجمه شده و در سفر منصور اوجی در ۱۳۸۵ به اروپا توسط او خوانده شده است.

«از وطن» دربرگیرنده ۱۶۰ شعر در ستایش شیراز و با دو پیشگفتار از کامیار عابدی و اوجی همراه است. اوجی در قسمتی از نوشته خود آورده است: «من شاعر شعرهای موجز و کوتاه هستم و شکارگر لحظه‌های هستی، و شاعری هستم که اتومبیل ندارد و نخواسته است داشته باشد. من پیاده می‌روم به کشف شعر، و این دفتری که در دست شما است، ثبت پاره‌ای از لحظات شاعرانه و عکس‌هائی است که من با کلام از شیراز و طبیعت این شهر در گشت و گذارهایم گرفته‌ام و یاد و خاطره‌های این شهر است به سال‌ها و سال‌ها و سال‌ها به پنجاه سال و اکنون آلبوم برگزیده‌ای از این تصاویر کلامی را پیشکش شما عزیزان می‌کنم تا تورقی در آن بکنید.»

اوجی در ۱۶۰ شعر این دفتر، شیراز را برای ما ورق می‌زند و آن را در رنگ و  عطر و شکل و طعم و میوه و برگ و درد و زخم و صبح و ظهر و غروب و شب چهار فصل و جلوه‌های گوناگونش، در شعرهای موجز و کوتاه به ما نشان می‌دهد.

«در گذار روزگار» با ابراهیم گلستان
علاوه بر کتاب «از روزگار رفته» که گفت‌وگوی حسین فیاد با ابراهیم گلستان در قالب یک تاریخ شفاهی است، کتاب «در گذار روزگار» هم از گلستان در قفسه «شیرازی‌ها» به چشم می‌خورد. مجموعه‌داستان منتشرشده «در گذار از روزگار» شامل هشت داستان از ابراهیم گلستان است؛ دو داستان «ظهر گرم تیره» و «لنگ» از مجموعه «شکار سایه» و شش داستان دیگر از مجموعه «جوی و دیوار و تشنه» گردهم آمدند تا در قامت این کتاب درآیند.

دو کتاب از نسل سوم
علاوه بر نویسندگان نسل اول و دوم شیراز، دو کتاب از نویسندگان نسل سوم این شهر نیز در قفسه «شیرازی‌ها» قرار دارد؛ «کولی با شکلات تلخ» مجموعه داستان‌هایی از سندی مؤمنی نویسنده و منتقد ادبی است و «اسکارلت دهه ۶۰» از سجاد افشاریان بازیگر و کارگردان تئاتر. این اثر مجموعه شعر این هنرمند است که در قالب یک پرفورمنس «کنسرت-تئاتر» نیز اجرا شده است.